Zachowek

Zachowek, to jedno z podstawowych pojęć związanych z prawem spadkowym.

Pod pojęciem tym kryje się zagwarantowana przez prawo część spadku po zmarłej osobie, która przysługuje zstępnym, małżonkowi i rodzicom. Nie zostają oni tego pozbawieni nawet w przypadku sporządzenie testamentu czy nawet darowizny.

Jeśli uprawniona do tego osoba nie otrzyma przysługującego mu zachowku, czy to w postaci darowizny lub w postaci powołania do spadku, albo zapisu, wówczas przysługuje mu roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku lub do jego uzupełnienia.

Wysokość zachowku uzależniona jest od kilku czynników. Jeśli osoba do niego uprawniona jest trwale niezdolna do pracy lub jest małoletnia, wtedy ma prawo do 2/3 wartości udziału spadkowego, które by mu przysługiwał w przypadku dziedziczenia ustawowego. W innym przypadku zachowek jest równy połowie wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczenia ustawowego.

Podczas ustalania udziału spadkowego, który stanowi podstawę do obliczania zachowku, uwzględnia się także spadkobierców niegodnych, a także spadkobierców, którzy odrzucili spadek. Nie uwzględnia się natomiast spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia, albo zostali wydziedziczeni. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, ale bierze się pod uwagę darowizny uczynione przez spadkodawcę. Tę uczynioną uprawnionemu do zachowku wlicza się w należny mu zachowek. Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania.

Do spadku nie dolicza się drobnych darowizn oraz darowizn dokonanych na więcej niż 10 lat wstecz od momentu otwarcia spadku, na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi, nie uwzględnia się także darowizn dokonanych na jego rzecz przed zawarciem małżeństwa.

Roszczenie osób uprawnionych do zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń, ulegają przedawnieniu po trzech latach od momentu otworzenia testamentu. Natomiast roszczenie przeciwko osobie zobowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny ulega przedawnieniu po trzech latach od momentu otwarcia spadku.